Thăm Vùng Địa Nhiệt Namafjall Hverir. Iceland. SVĐG

  Vùng Địa Nhiệt Námafjall Hverir.

Điểm dừng chân tiếp theo của chúng tôi là Námafjall Hverir. Không thể không chiêm ngưỡng 

 vùng địa nhiệt Namafjall Hverir, nơi mà từ xa chúng ta đã thấy hơi khói bốc lên ngùn ngụt,

 và lại gần thăm thì mùi lưu huỳnh sông lên mạnh đến khó thở.

 Đây  một khu vực địa nhiệt có nhiệt độ cao với những chậu bùn ở vùng Mývatn. 

Nhiệt độ dưới sâu bên trong chậu bùn đạt tới 200 độ Celsius. Hơi nước bốc lên tạo khí 

fumarole (hydrogen sulfide), với mùi khó ngửi phát ra. Bạn có thể đã quen với mùi lưu huỳnh 

ở khắp nơi ở Iceland, ngay cả trong nước uống nhưng tại nơi đây bạn sẽ không bao giờ quen 

với mùi lưu huỳnh cực mạnh của khu vực này. Khu vực địa nhiệt Namafjall Hverir không lớn lắm ,

 chúng ta không cần ở lâu, 30 phút ghé xuống thăm và chụp hình cũng đủ. 

Dù mùi khó ngửi nhưng cảnh nơi này thật đặc biệt và cá nhân tôi rất vui thích đã có cơ hội được

 thăm viếng nơi này. Khu vực xung quanh cũng rất đẹp và đầy màu sắc.

Có thể nói khu vực địa nhiệt Namafjall Hverir là một trong những địa điểm đẹp nhất 

mà chúng tôi ghé thăm. Chúng tôi nhìn thấy nó ngay từ bên đường cao tốc vành đai chính 

của Iceland: mặt đất không đồng đều, với các vết nứt trên đá đỏ. Cao hơn và xa hơn một chút

 ở phía sau là ngọn núi Namafjall làm hậu cảnh cho những hố khói fumeroles, tỏa đầy hơi lên cao

 vào trong không khí. Lại gần hơn nữa thì được nhìn tận mắt những vũng tròn  xám sôi sục 

và sủi  bùn nóng liên miên. Những vũng bùn đuợc tạo nên trong những khu vực địa nhiệt 

với nhiệt độ cao và nơi không có nhiều nước. Vũng bùn sủi lên tạo bong bóng hơi ngay bên

 ngoài miệng núi lửa, để lại màu xám và bùn trắng ở chung quanh  và cạnh bờ. Đứng nhìn 

những vũng bùn sủi bọt này thật vô cùng thích thú.

Fumaroles như đã nói là một đặc điểm của của khu vực địa nhiệt Namafjall Hverir. 

Những lỗ mở này trong vỏ trái đất phát ra khí sulfur. Fumaroles thường hiện diện  

ở các vùng núi lửa dọc theo các vết nứt trên mặt đất. 

Đứng tại khu này tôi có cảm tưởng như đang thăm viếng Hỏa tinh hay một

 hành tinh nào đó như trong phim ảnh. Được biết các phi hành gia Hoa Kỳ đã được

 gửi đến Iceland để tập luyện chuẩn bị cho hành trình lên mặt Trăng ngay từ chuyến 

lên mặt Trăng đầu tiên.

Sóng Việt Đàm Giang

July 2018.

Bluebonnet in June. Iceland. Đàm Giang

Bluebonnets trên đảo quốc Iceland.

Đàm Giang biên soạn

Photo: Đàm Giang.

Iceland là một đảo quốc rất đẹp với rất nhiều núi, sông băng, thác nước, những bãi biển cát đen và những ngọn núi lửa đang hoạt động.

Chính nhờ sự đa dạng về địa hình cùng  với những cảnh  thiên nhiên độc đáo đã khiến đất nước băng đảo trở thành điểm đến lý tưởng của đông đảo du khách và những ai thích chụp hình.

Những địa điểm tuyệt vời của Iceland sẽ nói trong bài viết khác. Phần bài này người viết chỉ nói đến một loài hoa xanh tím của Iceland. Đó là bluetbonnet!

Khi máy bay đáp xuống phi trường quốc tế KEF cách thủ đô Reykjavik cỡ 45 phút lái xe, thì du khách chỉ thấy toán là đá sỏi khô khan và đường lộ vắng vẻ. Nhưng khi tới gần thủ đô Reykjavik thì thật là ngạc nhiên khi thấy một loài hoa màu tím xanh xuất hiện hai bên lộ, và từng khoảng đất rộng mang một màu xanh tím. Nhìn kỹ chút nữa thì lạ chưa đúng là hoa bluebonnet, loại hoa bluebonnet của Hoa Kỳ và là một loài hoa đáng yêu được rất nhiều người ưa thích kể cả chụp hình với hoa trong tháng tư mùa hoa nở rộ khắp nơi trồng nó.

Và từ thủ đô Reyjavik, người viết đã cùng gia đình theo lộ trình đường vòng Ring road số 1 đi từ Reykjavik lên tây bắc, lên miền bắc, rồi đông bắc, đông nam, xuống miền nam Iceland rồi trở lại điểm khởi hành là thủ đô Reykjavik, tất cả những nơi đi ngang không nhiều thì ít đều có bóng dáng của loài hoa màu xanh tím bluebonnet.

Tại sao hoa bluebonnet lại phát triển mạnh thế tại Iceland? Qua một số tài liệu thu thập trên các trang nhà khác nhau và Wikipedia, người viết đã hiểu được tại sao hoa bluebonnet lại là loài hoa độc tôn độc quyền phát triển tại Iceland. Những hiểu biết ghi lại dưới đây chỉ có tính cách thỏa trí tò mò của một du khách, không có thực chứng rõ rệt và cũng không bảo đảm là đúng, nếu có sai nhầm thì người viết sẽ rất hoan hỷ bổ xung, sửa đổi.

Iceland/ Băng đảo một đảo quốc nằm giữa vùng biển Greenland và Bắc Đại Tây Dương, phía Tây Bắc vương quốc Anh.

Iceland, hòn đảo lớn thứ hai ở Bắc Đại Tây Dương (khoảng 103.000 km vuông/ 35.300 dặm vuông ), hoàn toàn là núi lửa và đá basalt. Thời tiết thường lạnh và ẩm ướt, và phủ đầy mây rất thường. Lớp bề mặt chỉ được che phủ một phần với thảm thực vật, phần còn lại là núi đá, tuyết và sông băng, chiếm trên mười một phần trăm (11%) diện tích sinh thái. Các vùng đất ngập nước và các vách đá ven biển đóng vai trò không gian cho các loài chim thuộc địa. Iceland có sáu mươi mốt khu vực chim quan trọng (61 IBAs) hỗ trợ gần ba trăm loài chim nằm trên đảo.

 Đảo quốc này có khí hậu giữa các vùng rất tương phản. Nếu như bờ biển phía Nam Iceland thường ấm và ẩm ướt thì bờ biển phía Bắc khô và lạnh. Những vùng đất thấp trong nội địa vô cùng khô hạn. Tuyết rơi nhiều hơn ở phía Bắc của Iceland. Trong khi vùng bờ biển Iceland có khí hậu tương đối ôn hòa thì khu vực cao nguyên trung tâm lại vô cùng lạnh giá, thường không có người ở.

Hầu hết các thảm thực vật và khu vực nông nghiệp đều nằm ở vùng đất thấp gần bờ biển. Nội địa của đất nước hầu hết là sa mạc bắc cực, với núi, sông băng, núi lửa và thác nước bao phủ gần 12.000 km² hoặc 11,5 phần trăm của đất nước. Iceland có sông băng lớn nhất ở châu Âu, Vatnajökull. Tuy nhiên, khí hậu nóng lên đã dẫn đến các sông băng rút lui. Trong một số trường hợp, một số nhỏ hơn đã tan chảy hoàn toàn. Một số khu vực núi lửa hoạt động mạnh nhất nằm bên dưới các sông băng này để khi phun trào diễn ra, nó dẫn đến lũ lụt và nước lũ tan chảy rất lớn. Những trận lụt này từ lâu đã là một đặc điểm của lịch sử địa chất của Iceland.

Việc thiếu đất rừng gần như hoàn toàn là một đặc điểm nổi bật ở Iceland, cũng như sự cằn cỗi của đảo, do các khu vực rộng lớn không có thảm thực vật hoặc chỉ có một thảm thực vật rất thưa thớt. Dòng dung nham và tro mới từ núi lửa đôi khi bao phủ các khu vực rộng lớn của đất, làm hư hại hoặc phá hủy thảm thực vật trong quá trình này. Thực vật của các khu vực này sinh dưỡng chậm  bởi đất mỏng. Các loài thực vật đuợc biết đến là các loài có tên khoa học: Betula nana, Betula pubescens, Salix phylicifolia, Cetraria nivalis, Xanthoria elegans, X. candelaria, Alectoria ochroleuca, Rumex acetosa, Carex chordorrhiza, Carex rostrata, Ranunculus trichophyllus, Angelica archangelica, Ranunculus acris, Geranium silvaticum, Potamogeton filiformis, Erigeron borealis, Achillea millefolium.

Betula pubescens (Betulaceae) là loài cây birch (bạch dương) sống mạnh và bền bỉ tạo được những khu rừng birch khá tốt ở vùng miền Bắc như Akureyri, Asbyrgi, phía đông gần Egilsstadir. Nước cốt cây birch được người địa phương xem là tốt cho mọc tóc, họ gọi loại này là Birki.

Ngoài những khu có thời tiết thuận lợi ra, thì những vùng đất không có cây cỏ bị soi mòn trầm trọng, gió mạnh của đảo và khí hậu khắc nghiệt đã làm hầu hết cây không chống nổi.

Và từ đầu thế kỷ  thứ 20, chính quyền đã cố gắng tìm cách giải quyết vấn nạn đất đá bị soi mòn và phá hủy này, vùng đất chỉ còn cây xanh cỡ 25%.

Và đây là lịch sử của cây hoa bluebonnet có tên Nootka lupine/Alaskan lupine (lupinus nootkatensis), cây hoa đã được một nhà thực vật học mang từ Alaska  về Iceland vào năm 1945 để reo hạt trên những vùng đất khô cằn của Iceland.

Chính quyền đã gửi ông Hákon Bjarnason qua Alaska, 3 tháng để thu thập những loại cây cỏ thích hợp để có thể làm đất Iceland được tốt hơn. Và ngày 3 tháng 11, năm 1945 là ngày chào đời của Nootka lupine trên đất Iceland.

Khởi thủy trong 30 năm đầu bluebonnet chỉ được cho reo hạt và phát tán trong khu đất chung 

quanh gần Reykjavik. Theo ông Giám đốc Dịch vụ Bảo tồn Đất của Iceland Bragason, chỉ bắt đầu

 từ năm 1976 thì hạt Lupine/bluebonnet mới bắt đầu đuợc thu hoạch và cho thả vào khu vực

 hoang vu trên đảo. Cây hoa lupine này đã hoạt động tuyệt vời và tác dụng như kỹ nghệ làm 

phân bón, tạo thảm tím xanh tuyệt vời mà không tốn công sức chi ngoài bỏ một nắm hạt vào 

một hố đất, và để nó tự nảy nở phát triển. Cây hoa giúp đất bằng cách biến nitrogen (N2) 

thành nitrogen hữu cơ qua những vi khuẩn đặc biệt trong rễ cây hoa. Nhờ thế đất trở nên tốt hơn.

Và nay sau hơn 40 năm, thì Lupine/bluebonnet phát tán quá nhiều, có những ngọn núi phủ kín

 một màu tím, phải công nhận là rất ngạc nhiên và đẹp dưới mắt của du khách!

 Một số vùng có lupine đã thoái hóa sau 15-20 năm để lại vùng đất màu mỡ cho nhà nông. 

Nhưng than ôi, có những vùng lupine mạnh quá, nó đã lấn át và hầu như tiêu diệt tất cả những 

cây cỏ nào ở cạnh chúng. Và do đó hiện nay có những nhóm mang danh là bảo vệ đất cho nhà 

nông và cần hủy diệt lupine đang cố gắng để làm giảm sự phát triển của lupine trên Iceland.

 Và bluebonnet/lupine đã bị sắp vào phân bộ loài cây xâm lấn (invasive species) trên Iceland.

Nay nói về bluebonnet của Texas so sánh với bluebonnet của Iceland. 

Hoa bluebonnet của USA nói chung không mạnh như lupine bên Iceland, hoa bên đó chịu đựng

 được mưa, nắng gió tháng sáu rất tốt, mọc mạnh và có nơi cao đến 80-100 cm.

 Nếu Bluebonnet Texas là cô thiếu nữ mảnh mai yếu đuối thì Nootka lupine bên Iceland là cô lực

 sĩ khoẻ mạnh thể thao cùng mình!

Và nếu bạn qua Iceland vào tháng sáu thì bạn sẽ thấy cái đẹp mê hồn của thiên nhiên

 và hoa xanh tím cả góc trời của hoa mũ len!

Đàm Giang

https://www.worldwildlife.org/ecoregions/pa0602

https://www.hakaimagazine.com/features/why-iceland-is-turning-purple/

Chim Biển Atlantic Puffin Iceland. ĐàmGiang.

Chim biển cổ rụt mỏ sáng puffin.

Đàm Giang sưu tầm.

Atlantic Puffin tại Iceland . Hải âu cổ rụt hay còn gọi là hải âu mỏ sáng  là các loài chim biển thuộc chi Fratercula với cái mỏ có màu sắc rực rỡ trong mùa sinh sản. Đây là những chim sống gần biển, kiếm ăn chủ yếu bằng cách lặn xuống nước để bắt cá. Chúng sinh sản trên các vách đá dựng đứng ven biển, hải đảo ngoài khơi, làm tổ giữa các khe đá, trên các tảng đá hoặc trong hang trên đất.

Chúng gồm ba loài khác nhau. Puffin mào lông, puffin mắt có sừng thấy ở Bắc Thái Bình Dương (North Pacific Ocean) và Atlantic puffin (Fratercula arctica) thấy ở Bắc Đại Tây Dương (North Atlantic Ocean).

Tất cả các loài hải âu này có bộ lông chủ yếu là màu đen hoặc màu đen pha trắng, với chiếc mỏ lớn so với cơ thể chúng. Chúng có chiếc mỏ đầy màu sắc khi vào mùa sinh sản, và nhạt hơn sau khi kết thúc mùa sinh sản.

Chúng có cánh ngắn được điều chỉnh phù hợp để bơi dưới nước. Khi bay, hải âu mỏ sáng đập cánh rất nhanh chóng (lên đến 400 lần mỗi phút)  và chúng thường bay tương đối cao cỡ 10 m trên bề mặt đại dương.(Theo wikipedia).

Chúng tôi đi theo tour Whale Watching and Puffins tại  Húsavík, North Iceland.

Loài Atlantic Puffin sống thích hợp ngoài biển cả bao la hầu như cả năm. Chúng có thể cư ngụ từ  biển đông của Canada đến tận Bắc Russia. Từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 4, chúng sống ở Atlantic Ocean. Và từ giữa tháng 4 đến gần cuối tháng 8, chúng sống tại Iceland.

Tàu đi đến gần Đảo Puffin (Puffin Island), Husavik, thì thấy tổ của chúng trên đảo với chi chit những lỗ hổng/tổ của chúng. Tài liệu cho hay trên đảo puffins có đến khoảng 200,000 tổ.

 Và những chú puffins dễ thương thấy ngụp lặn trên mặt biển có khi cả nhóm, đôi khi chỉ có một hai chú.

 Những chú hải âu xinh xinh puffins này nhìn rất dễ thương, nó bay rất nhanh, ngụp lặn liên hồi bắt cá, rồi quẫy mạnh đôi cánh bay vút lên, nhanh như cắt. (ĐG).

https://en.wikipedia.org/wiki/Puffin

Nấm Vàng Boletus. SV Đàm Giang.

Nấm Vàng

Boletus auripes. Boletaceae.

SV Đàm Giang biên soạn.

Tháng sáu trời mưa trời mưa không dứt….

Trời mưa liên miên rả rích rồi cũng phải tạnh!

Mưa nhiều, đất ẩm ướt, trên những  lớp mùn cây đắp dưới cây hàng rào đi đâu cũng thấy có nấm nhỏ mọc lên, đủ loại lớn nhỏ. Tình cờ, rất tình cờ chiều hôm qua (thứ sáu) lái xe về nhà thấy có một đám màu vàng tươi nổi bật dưới gốc bụi cây xanh hàng rào. Lại nhìn kỹ hóa ra là nấm.

Nấm! Ôi chao ơi nấm đẹp quá! Vàng ối, khá lớn  gần bằng trái banh tennis.

Chụp khoe các bạn cho vui. Và có mấy hàng như nấm vàng, có lẽ là nấm lành vì mặt trên của nấm bị có lẽ loài kỳ nhông nhỏ ăn nên không còn mượt mà nữa.

Thế rối sáng nay (thứ bẩy) đọc vài tài liệu về nấm thì mới biết thêm về nấm vàng này. Đó là nấm có tên khoa học là Boletus auripes, họ Boletaceae.

Loại nấm vàng này có tên là nấm chân bơ botete, đầu tiên nhận biết tại New-York vào năm 1898, loại nấm này  thấy ở Á châu, Trung Mỹ, từ đông bắc Canada, Mỹ tới Florida. Loại nấm này thường mọc trên  vỏ mục của cây sồi (oak) và cây giẻ gai (beech). Mặt thân nấm hơn cong lên, dầy dặn, và có thể có đường kính lớn đến 4-5 inches. Cọng nấm cao, mập, dầy đặc (không rỗng) và có hình mặt lưới (reticulate) ở phần trên xa gốc.

                                                            hình Wikipedia

 Đặc điểm là nấm hoàn toàn màu vàng từ cọng đến toàn nấm. Mặt trên có màu nâu nhạt. Cọng nấm có phía ngoài hình mặt lưới đan và màu nâu khi già. Phần thân nấm loại này đặc biệt không có cấu trúc như những mang cá (gills) mà là hàng ngàn ống lỗ dài nhỏ (pores) kết dính vào nhau. Nấm này cũng đặc biệt là phần bị cắt ngang hay phá hủy vẫn giữ nguyên màu vàng mà không biến đổi sang màu xanh (blue) hay đậm lại như những loại nấm khác.

                                      Nấm có cấu trúc gồm những ống lỗ nhỏ liên kết với nhau.

Và người viết những hàng chữ này khám phá ra rằng nấm đã bị những chú ốc sên nho nhỏ ăn nên   mất một phần nhỏ, còn phần lớn chưa biết sâu bọ nào ăn nấm.

Nhiều các loại nấm chợt mọc bùng lên sau vài ngày mưa rả rích mà những ai quan tâm nhìn đến thì sẽ thấy nhiều loại rất khác nhau, tuy nhiên nhận diện đuợc chúng là điều rất khó. Cụm nấm vàng này  đặc biệt vì nó khá lớn so với những nấm mọc chùm khác, nó có màu vàng lộng lẫy rất bắt mắt. Theo những tài liệu trên mạng thì đây là một loại nấm lành mang tên thông dụng là bolete, có màu vàng đẹp, có cọng nấm dạng hình mạng lưới bao quanh, có phần thân nấm dầy đặc chứa những ống lỗ nhỏ liên kết với nhau (không có dạng mang cá). Và nó là loại có thể ăn được! Ăn được hay không thì có lẽ chỉ những chuyên gia về nấm mới dám thử, tuy nhiên nó đúng là nấm lành vì có cả đàn ốc sên đến gặm nhắm nhàn nhã an bình thì chắc chắn là nấm vàng này lành và..ngon...với ốc sên.

SV Đàm Giang
June 23, 2018.

https://wikivisually.com/wiki/Boletus_auripes

https://en.wikipedia.org/wiki/Boletus_auripes

http://www.mushroomfarm.com/mushroom-species/boletes/boletus-auripes.html

Nhánh Hương Yêu. Thơ SóngViệt Đàm Giang.

Nhánh Hương Yêu

Sóng Việt Đàm Giang

Vịt Le Nâu Bụng Den. SongNguyen

Vịt Le Nâu Bụng Đen

Song Nguyên biên soạn.

Vịt Le nâu nói chung là một loài chim sống dưới nước, hình dạng giống vịt nhưng nhỏ hơn, mỏ nhọn; chân Le Le cũng có cấu tạo như vịt. Le Le cũng được gọi là vịt trời.

Phân họ Le nâu (Dendrocygninae) là một phân họ trong họ Vịt (họ chứa vịt, thiên nga, ngỗng, le nâu v.v) (Anatidae).

Nó chỉ chứa một chi có danh pháp Dendrocygna, với 8 loài còn sinh tồn,

Le nâu mỏ đen, Dendrocygna arborea

Le nâu ngực sọc, Dendrocygna arcuata

Le nâu bụng đen, Dendrocygna autumnalis

Le nâu hung, Dendrocygna bicolor

Le nâu long vũ, Dendrocygna eytoni

Le nâu đốm, Dendrocygna guttata

Le nâu nhỏ, le nâu Ấn Độ, Dendrocygna javanica^[4]

Le nâu mặt trắng, Dendrocygna viduata

 Các loài le nâu còn được gọi chung là "vịt huýt gió" (whistling-duck), có phân bố rộng khắp thế giới trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Các loài "vịt" này có, như tên gọi của chúng ngụ ý, tiếng kêu đặc biệt kiểu huýt gió dễ nhận nghe.

Các loài le nâu nói chung có chân dài, cổ dài và thích sống thành bầy đàn, chúng bay thành từng đàn lớn đến và đi khỏi nơi đậu để ngủ qua đêm.

Le nâu bụng đen (Dendrocygna autumnalis) (black-bellied whistling-duck) là một loài chim thuộc họ Vịt Anatidae. Loài này sinh sản từ cực nam Hoa Kỳ và miền trung đến trung nam bộ Nam Mỹ. Tại Mỹ, nó có thể được tìm thấy quanh năm ở các khu vực vùng đông nam Texas, và theo mùa ở phía đông nam Arizona, và Gulf Coast của tiểu bang Louisiana. Nó là một loài sinh sản hiếm hoi tại các địa điểm khác nhau chẳng hạn như Florida, Arkansas, Georgia và Nam Carolina.

Le nâu bụng đen có chân dài cổ dài, mỏ hồng đỏ, bụng đen, phần thân trên màu nâu hạt dẻ, phần mặt màu xám, mắt có viền vòng trắng.  Cả le trống lẫn le mái đều có bộ lông khá giống nhau (thí dụ không giống như loài vịt Manderin con trống có bộ lông rất sặc sỡ màu đẹp). Le nâu bụng đen con khi mới nở có bộ lông tơ màu vàng và đen trên đầu, trắng có vằn đen toàn thân.

Song Nguyên

https://www.allaboutbirds.org/guide/Black-bellied_Whistling-Duck/id

http://www.wikiwand.com/vi/Le_n%C3%A2u_b%E1%BB%A5ng_%C4%91en